Gezond leven

Diarree: niet te snel pilletje pakken

Diarree. Iedereen heeft er wel eens last van. Zo lang je geen uitdrogings-verschijnselen krijgt of er geen ernstige ziekte aan ten grondslag ligt, is het een vervelend maar relatief onschuldig ongemak. Diarree kan onder meer veroorzaakt worden door stress, een virus, bacterie of parasiet of een verkeerd drink- of eetpatroon. Ook sommige geneesmiddelen kunnen diarree als bijwerking hebben. MDL-arts Joanna Kruimel van Maastricht UMC+ vertelt wat je er in eerste instantie zélf aan kunt doen en wanneer je toch beter even naar de huisarts kunt gaan.

Sommige mensen nemen in het geval van diarree meteen 'een loperamide-tabletje' en gaan weer over tot de orde van de dag. MDL-arts Joanna Kruimel vindt dat geen goede aanpak.
"De veroorzaker van acute diarree, zoals een bacterie of parasiet, moet juist via de ontlasting de darm verlaten. Als je een diarreeremmer gebruikt, kan de bacterie of parasiet zich in het darmslijmvlies gaan nestelen."

Blijf goed drinken bij diarree

"Diarree is een biologische reactie, die je beter niet meteen met medicatie te lijf kunt gaan. Kijk het eerst eens een paar dagen rustig aan. Het is verstandig bij diarree om goed te blijven drinken met voldoende suikers en zouten en eventueel ORS-drank te gebruiken. ORS staat voor (Oral Rehydration Solution). ORS-drank kun je eenvoudig zelf maken: één liter water met één theelepel zout en twee eetlepels suiker vermengen."

Diarree door stress

Diarree wordt ook regelmatig veroorzaakt door stress. Denk bijvoorbeeld aan examens, een sollicitatiegesprek of werkstress. Joanna Kruimel: "Een hert dat moet vluchten voor een roofdier laat zijn ontlasting in één keer lopen. Deze biologische stressreactie heeft als doel sneller weg te kunnen vluchten."

Ook eten en drinken hebben grote impact op onze stoelgang. Dat merk je bijvoorbeeld als je een avond uitgebreid gegeten hebt in een restaurant. Maar je kunt ook diarreeklachten ontwikkelen door het drinken van grote hoeveelheden koolzuurhoudende dranken of veel koffie met cafeïne erin. Het is jammer dat mensen niet altijd de relatie zien tussen hun gedrag en hun lichaam. Ik had hier eens een patiënt die altijd ernstige diarree had op de maandagen. Het bleek dat hij zaterdag en zondag uitging en dan iedere avond tien pilsjes dronk. Toen hij de relatie zag tussen zijn drinkgedrag en zijn stoelgang was het probleem voorbij."

Het is onnodig om je meteen zorgen te maken als je last hebt van diarree. "De reden van de diarree is meestal eenvoudig te verklaren door 'verkeerd eten', een stressvolle periode of een banale buikgriep. Soms kan diarree en buikpijn passen bij het prikkelbare- darmsyndroom en heel soms kan het een symptoom van darmkanker of het begin van een chronische darmaandoening zijn, zoals de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa."

Uitdroging bij diarree voorkomen

Risicovol wordt diarree pas als er uitdroging dreigt. "Dit kan aan de orde komen als de diarree langer dan een week duurt of als ouderen, kleine kinderen of mensen met chronische ziekten, zoals suikerziekte, worden getroffen door diarree. Meestal merk je dat zelf wel, omdat je dan veel dorst krijgt, minder gaat plassen en ook duizelig en soms zelfs suf wordt. Op zo'n moment kun je het beste de huisarts meteen raadplegen. In de praktijk is óók ernstige diarree gelukkig meestal goed te behandelen door een infuus met vochttoediening direct in de bloedbaan .

Chronische diarree

"Bij chronische diarree gaan we op de MDL-poli op zoek naar de oorzaak . Dit is vaak een kleine puzzel, maar als we de oorzaak gevonden hebben, kunnen we een gericht behandelplan starten. Meestal gaat het om een verandering van leefstijl, waarbij bijvoorbeeld voedingsadviezen door een diëtist kunnen helpen. Bij lactose-intolerantie, het prikkelbare-darmsyndroom of coeliakie worden gerichte dieetadviezen gegeven. Soms is er een plaats voor verwijzing naar een psycholoog, als er een te heftige stressreactie bestaat. Incidenteel vinden we geen duidelijke oorzaak voor de chronische diarree, maar ook dan is het meestal mogelijk om het probleem hanteerbaar te maken door de symptomen te bestrijden met bijvoorbeeld vezelproducten, diarreeremmers (zoals loperamide) en galzuurbinders."

Negen tips bij diarree van MDL-arts dr. Joanna Kruimel

  1. Drink minstens twee tot drie liter zout- en suikerhoudende dranken per dag om uitdroging te voorkomen.
  2. Gebruik ORS-drank of maak deze zelf, als dit niet direct beschikbaar is: één liter water vermengen met een theelepel zout en twee eetlepels suiker. ORS staat voor (Oral Rehydration Solution).
  3. Probeer zo normaal mogelijk te blijven eten. Een beschuitje en bouillon is prima, maar ook vezelrijke boterhammen zijn goed. Een vezelrijke, gezonde en regelmatige voeding is belangrijk. Vezels zorgen voor een goede darmwerking en werken als een soort spons in de ontlasting: bij diarree nemen vezels het vocht in de ontlasting op en maken de ontlasting hierdoor steviger.
  4. Let op een hoge consumptie van kunstmatige zoetstoffen (bijvoorbeeld sorbitol of xylitol), cafeïne-houdende dranken en koolzuurhoudende dranken. Deze kunnen een dunne ontlasting veroorzaken.
  5. Gebruik liever niet zonder overleg met uw huisarts diarreeremmers zoals loperamide.
  6. Diarree gaat binnen een week meestal gewoon vanzelf weer over. Ga naar de huisarts als de klachten langer dan een week aanhouden, er bloed in de ontlasting zit, u weinig plast, u duizelig of suf wordt, bij hevige buikpijn of als u langer dan drie dagen koorts heeft.
  7. Wanneer u ouder bent dan zeventig jaar of een bijkomende ernstige ziekte heeft, kunt u het beste na één dag flinke diarree de huisarts om advies vragen.
  8. Oók bij baby's en kleine kinderen met diarree is het verstandig om meteen even naar de huisarts te gaan, omdat het risico op uitdroging is verhoogd.
  9. Was goed uw handen als u naar de WC bent geweest en zorg voor een goede hygiëne. 

Wat te doen bij verstopping