Gezond leven

Wat als de roze babywolk een donderwolk is?

Hoera, een baby! Maar wat als de verwachte roze wolk een donderwolk blijkt te zijn? Medisch maatschappelijk werkers Mélanie van den Pol en Bo Limpens van het Maastricht UMC+ zien zulke donderwolk-gevoelens heel vaak voorkomen bij nieuwe ouders. Ze geven tips en adviezen.

Blijdschap na de bevalling kan uitblijven als een zwangerschap niet vanzelfsprekend is bijvoorbeeld. Of door klachten of complicaties in de zwangerschap. Maar zelfs als de zwangerschap en bevalling goed gaan, kan het verwachte gevoel van de roze wolk uitblijven. Mélanie van den Pol, en werkzaam op afdeling Neonatologie van het Maastricht UMC+, heeft de roze wolk bij de geboorte van haar dochter ook niet als zodanig ervaren. ‘’Het was een intense periode waarin ik door veel verschillende emoties werd overvallen. Mijn kraamtijd was een fijne, maar tegelijkertijd heftige periode.”

Roze wolk is ideealbeeld

Collega Bo Limpens werkt op de kraamafdeling van het Maastricht UMC+ en begeleidt aanstaande ouders bij zwangerschappen en na de bevalling. “Moeders verwachten een euforisch gevoel na de bevalling, maar de werkelijkheid kan tegenvallen. Ze zien de roze wolk bij vriendinnen en twijfelen vervolgens aan zichzelf als ze het anders ervaren. De maatschappelijke norm is dat je op een roze wolk leeft en vooral geniet van je kindje. Maar zeker bij risicozwangerschappen (door psychosociale oorzaken of afwijkingen bij het kindje) zullen een zwangerschap en de kraamperiode ook vooral zorgen opleveren.”

Donderwolk is niet abnormaal

“Een moeder met bijvoorbeeld een zwangerschapsvergiftiging komt waarschijnlijk door alle zorgen en lichamelijke klachten nauwelijks toe aan het dromen van haar kindje. Ook bij een vroeggeboorte loopt de moeder de natuurlijke voorbereiding van de laatste zwangerschapsweken mis”, weet Mélanie van den Pol. “Dat gevoel moet zich dan alsnog op de neonatologie-afdeling ontwikkelen, terwijl je je kindje niet eens kunt voeden en er thuis lange tijd een leeg bedje staat. Helaas komt het ook vaker voor dat verschillende soorten omstandigheden zich gelijktijdig voordoen. Zo ontstaat een negatief sneeuwbaleffect.”

“Het is dus echt niet gek dat ouders in plaats van een roze wolk een donderwolk ervaren. Als maatschappelijk werkers kijken we dan samen naar hoe nieuwe ouders anders met deze situatie(s) om kunnen gaan. Zijn je verwachtingen reëel? Welke gevoelens spelen een rol? Maar ook: Wat kun je zelf wél doen? Waar zit jouw kracht? Je hoofd weet het wel, maar emotioneel werkt het toch anders. En dat kost veel energie.”

Schaam je niet voor je gevoelens

“Schrik niet van je gedachten van spijt of schuldgevoelens. Als deze gevoelens je dagelijkse leven belemmeren, schakel dan hulp in”, adviseert Mélanie. “Het is fijn om van anderen te horen dat jouw gevoelens en emoties begrijpelijk zijn en dat je je daar niet voor hoeft te schamen. Beschouw jezelf niet als slachtoffer. Denk niet dat je niet normaal bent, maar sta jezelf toe dat je een tijdelijke onbalans ervaart. Dat mag!” “Niet alle gevoelens zijn te verklaren. Daar moeten je partner en sociale omgeving ook in meegenomen worden. Niet ieder mens verwerkt dingen op dezelfde manier. Gun elkaar de ruimte dat ieder het op zijn eigen manier mag doen. Verwijt de ander niet dat hij/zij er veel of juist niet over wil praten. Dat klinkt als een makkelijk advies, maar dat is het niet.”

Tips van maatschappelijk werkers Mélanie van den Pol en Bo Limpens hoe je kunt omgaan met een donderwolk?

  • Blijf in het nu: besteed uit wat kan. Probeer je overzicht te hervinden. Zeker als er nog andere kinderen in het gezin zijn. Maak per dag een planning en stel uit wat kan wachten.
  • Gebruik je sociale netwerk. Hulp vragen is moeilijk, maar kan nu wel noodzakelijk zijn. Anderen willen je graag helpen, dus geef aan hoe dat kan. Bijvoorbeeld door iemand anders boodschappen te laten doen of te laten stofzuigen et cetera.
  • Zoek naar mensen die je energie geven en zet het contact met mensen die je energie kosten tijdelijk op een lager pitje.
  • Mensen kunnen helpen met hun hoofd, handen of hart. Kies de hulp die je van iemand kunt vragen. Niet iedereen kan het alle drie. Bepaalde naasten zullen afhaken, maar zie ook de uitgestoken hand van diegene waarvan je het niet had verwacht.
  • Hoe ging je in het verleden om met tegenslag? Hoe heb je dat destijds opgelost? Wat zijn jouw eigen krachten en kwaliteiten daarin?
  • Maak ruimte om met je partner te blijven praten. Je wordt bijvoorbeeld geleefd als je kindje in het ziekenhuis ligt. Dat geeft heel veel druk. Maar probeer toch dagelijks een kwartiertje bij elkaar te gaan zitten en vertel de ander waar je mee zit.
  • Claim je partner niet. Geef elkaar ruimte voor eigen afleiding en emoties.
  • Als jouw gevoelens en emoties je gaan belemmeren in je functioneren, vraag dan hulp bij je huisarts, verloskundige, gynaecoloog, maatschappelijk werk, consultatiebureau of centrum voor Jeugd en Gezin. Zij kunnen je verder helpen. Binnen een ziekenhuis functioneert de afdeling Medisch Maatschappelijk Werk als vraagbaak voor dit soort vragen. Van een zwaar probleem tot slechts het luchten van je hart. Soms is een enkel gesprek al genoeg om verder te kunnen.

Voor de omgeving: tips hoe je nieuwe ouders kunt steunen

  • Toon begrip voor ouders die de roze wolk niet ervaren. Erken hun gevoelens: die mogen er zijn.
  • Ga niet ‘mee lijden’ en jouw eigen mening geven over hoe erg je het vindt. Zoek liever uit wat de ouders nodig hebben. Praktische steun of een luisterend oor.

Ook interessantvrouwenrollen