Mogen kinderen met astma sporten?
Kinderlongarts bij het Maastricht UMC+ MosaKids Kinderziekenhuis prof. dr. Edward Dompeling ziet dagelijks kinderen met astma tijdens het polispreekuur. Zijn antwoord op bovenstaande vraag? ‘Absoluut! Het is zelfs goed voor hun gezondheid. Op voorwaarde dat ze de juiste medicatie gebruiken en hun conditie op peil houden. Er zijn zelfs topsporters met astma die wereldkampioen worden of een olympische medaille behalen!’
Gewoon doen
Toch ziet kinderlongarts Dompeling vaak dat kinderen met astma juist níet of te weinig sporten. Ook omdat veel ouders hun kinderen adviseren om vooral rustig en voorzichtig te zijn. ‘Dat is begrijpelijk – het is eng om je kind naar adem te zien happen. Maar de overgevoeligheid en prikkelbaarheid van de luchtwegen wordt juist minder als je kind beweegt en traint. Inspanning is weliswaar de belangrijkste trigger voor luchtwegklachten, maar met de juiste voorbereiding, de juiste (dosis) medicatie en goede begeleiding zijn bijna alle sporten mogelijk.’
‘We leren kinderen om soms vóór een flinke inspanning een of enkele pufjes van de luchtwegverwijders salbutamol of ventolin te nemen. Die werken binnen vijf tot tien minuten en dan is je kind goed beschermd tijdens de training of de wedstrijd. Krijgt je kind tijdens het sporten toch last, laat je kind dan een extra pufje en even pauze nemen. Gaan de klachten na vijf tot tien minuten weer weg, dan kan je kind gewoon weer verder sporten.’
Let op de sportomgeving
Waar veel patiënten met een chronisch longprobleem last van hebben, is warm vochtig weer. Ook een stoffige omgeving is voor iemand met astma niet ideaal. Denk aan gravel, maar ook aan een niet goed schoongemaakte, benauwde gymzaal. Sommige mensen krijgen last van de chloorlucht in een zwembad. Anderen weer niet. 'Omdat iedereen anders reageert, is het dus een kwestie van uitproberen, goed opletten op hoe je lichaam reageert en je gezonde verstand gebruiken.'
Verkeerde ademhaling
Edward Dompeling ziet steeds meer kinderen en dan vooral pubers verkeerd ademhalen, of ze nu astma hebben of niet. ‘Als kinderen te snel en/of te diep ademen kunnen ze door hyperventilatie kortademig worden. Of andere klachten erbij krijgen: pijn op de borst, hoofdpijn, duizeligheid, moeheid, misselijkheid, ze voelen zich slap in de benen of krijgen tintelingen.’
De oplossing voor zo’n verkeerde ademhaling is vrij eenvoudig, zegt de kinderlongarts. ‘Ademhalingsoefeningen! Een ervaren en gespecialiseerd kinderfysiotherapeut kan je kind leren hoe het wél op de juiste manier ademhaalt en de controle over zijn of haar ademhaling houdt.’
Slechte conditie kinderen
En dan is er nog de stijgende groep kinderen met luchtwegklachten door een slechte lichamelijke conditie. Iets dat Edward Dompeling en zijn collega’s grote zorgen baart: ‘Ook omdat dat een slechte conditie steeds vaker in combinatie met overgewicht voorkomt. Slechts een kleine 20% van alle kinderen – met en zonder astma – haalt de bewegingsnormen van de World Health Organisation. Juist deze kinderen zouden in beweging moeten komen.’
‘Wij artsen – maar natuurlijk ook ouders en opvoeders, leerkrachten, trainers, de overheid en de maatschappij – moeten hen daarbij helpen. Dan kunnen we het risico op veel ziektes flink verlagen en daarmee toekomstige problemen voorkomen.’
Adem door je neus bij het sporten. Daardoor heb je minder last van prikkels die voor een astma-aanval kunnen zorgen. Zoals warmte, vochtige lucht of mist.
Astma:
• Is de meest voorkomende chronische ziekte bij kinderen
• Komt voor bij 5 tot 10% van de Nederlandse kinderen
• Is een chronische ziekte.
Heb je ernstig overgewicht (obesitas), dan is je risico op astma anderhalf keer zo hoog.
Triggers voor luchtwegklachten: inspanning, parfum, rooklucht, schommelingen kou en warmte, vochtige lucht of mist.