Alles wat je wil weten over scheten
We laten ze allemaal. Ja echt! Maar waarom laat je scheten en waarom stinken ze zo? En kun je daar iets aan doen? Maag-darm-leverarts prof. dr. Daniel Keszthelyi van het Maastricht UMC+ legt het uit.
Eerst: wat is een scheet precies? ‘Sommige voeding die je eet kan alleen door darmbacteriën worden afgebroken. Daarbij ontstaan als bijproduct ook gassen in de darmen. Zoals koolmonoxidegas en waterstofgas of – net als bij koeien – methaangas. Dat zijn allemaal geurloze gassen. De gassen die je wél ruikt – en zo komen we bij scheten – zijn de gassen waar zwavel in zit. Bijvoorbeeld waterstofsulfide dat naar rotte eieren stinkt.’
Kool en bonen
Darmgassen ontstaan dus bij het afbreken van de voeding die je hebt gegeten. Sommige voedingsstoffen leiden tot méér gasproductie – bonen en kool, bijvoorbeeld. ‘Dat soort voedingsstoffen zijn moeilijker af te breken en leiden daardoor tot meer gasproductie. Maar helaas is het niet zo dat je kunt zeggen: als je dit minder eet of dat minder eet, dan gaan je scheten minder stinken. Die stinkende zwavelverbindingen zitten overal in.’
Kramp en buikpijn
Voor scheten geldt: beter de wijde wereld in dan in je buik. Prof. Keszthelyi: ‘Het laten van scheten heeft een functie: het overtallige gas in je darmen kwijtraken. Je krijgt pijn en kramp in je darm als je de darm oprekt. Als je veel gassen produceert, maar je laat dat gas niet ontsnappen en je houdt je scheten om wat voor reden dan ook in, dan kan je darm uitzetten. En dat geeft dan krampen en buikpijn.”
Wat is normaal?
Hoeveel scheten per dag is normaal? ‘Daar is niet echt een getal op te plakken. Over het algemeen laat je 15 keer per dag een wind – soms merk je dat zelf niet eens. Abnormaal wordt het pas als je er hinder door ervaart, maar dat is niet per se afhankelijk van een getal. Als je er echt te veel last van hebt, kun je eventueel naar de huisarts gaan. Er is geen one-size-fits-all-oplossing. Afhankelijk van je klachtenpatroon, je wensen en mogelijk bijkomende andere klachten maakt de huisarts een plan van aanpak op maat of verwijst je door naar een MDL-arts.’
Een betere poephouding
Bij scheten denken we vaak aan poep en dat vinden we vies. Maar dat is niet helemaal terecht, zegt prof. Keszthelyi. ‘Het laten van scheten is gewoon een onderdeel van je spijsvertering en is dus heel normaal. Net zoals poepen heel normaal is. ‘Maar vanuit onze opvattingen over hygiëne hebben we scheten en poepen in de taboesfeer gestopt. Omdat het kennelijk bij onze cultuur hoort dat we daar het liefst niet over praten.’
Er niet over praten kan in medische zin tot problemen leiden. ‘Een mooi voorbeeld daarvan is verstopping ofwel obstipatie. Uit hygiënische overwegingen zitten wij bij het poepen op een wc. Terwijl dat lichamelijk gezien niet de beste houding is: eigenlijk zou je moeten hurken tijdens het poepen. Boven een gat in de grond. Dat is logischer omdat je dan je bekken moet kantelen. En door je bekken te kantelen, haal je de knik uit je endeldarm en kun je veel makkelijker poepen. Dat lukt minder goed als je op een wc zit.’
Een laatste tip: sloop niet meteen je wc om een gat in de grond te graven. Een klein krukje onder je voeten terwijl je op het toilet zit kan ook al een betere poephouding bevorderen.