Is hormoontherapie nodig als je in de overgang bent?
Steeds meer vrouwen gebruiken hormonen om klachten van de overgang te verminderen. Dat blijkt uit cijfers van de Stichting Farmaceutische Kerngetallen. Maar wat is hormoontherapie precies, voor wie is het geschikt en hoe zit het met de kans op borstkanker? We zetten de feiten voor je op een rij met gynaecoloog Marjo van Melick en vitaliteitscoach Wendy van Zeijl van het Maastricht UMC+.
Dit is hormoontherapie
De overgang is de levensfase van een vrouw tussen de 45 en 55 jaar. Tijdens de overgang worden er steeds minder van de hormonen oestrogeen en progesteron aangemaakt.
Dat kan klachten geven zoals:
- opvliegers en nachtzweten
- slecht slapen en vermoeidheid
- stemmingswisselingen
- een wazig of ‘wollig’ hoofd
Met hormoontherapie krijg je een beetje extra van deze hormonen. Meestal gaat dit via een pleister of gel samen met een pil. Hierdoor kunnen de klachten sterk verminderen.
Niet alle klachten worden herkend als overgangsklachten en niet iedereen heeft er evenveel last van. Maar voor de vrouwen die sterk gehinderd worden door hun overgangsklachten kan hormoontherapie een goede behandeling zijn.
Voor wie is hormoontherapie geschikt?
Hormoontherapie niet voor iedereen nodig of geschikt. Het belangrijkste bij overgangsklachten is om een zo gezond mogelijk leefstijl te hebben: gezond eten, genoeg bewegen met extra krachttraining en zorgen voor een goede nachtrust en voldoende ontspanning. Als je heel veel last hebt van overgangsklachten, kan hormoontherapie helpen. Bespreek hiervoor samen met je huisarts of gynaecoloog:
- hoe ernstig je klachten zijn
- welke (gezondheids)risico’s voor jou gelden
- welke bijwerkingen je kunt verwachten
- en welke andere keuzes er zijn
Pas dan kan een weloverwogen keuze gemaakt worden of hormoontherapie voor jou geschikt is. Gynaecoloog Van Melick: “Hormoontherapie is altijd maatwerk. Het is belangrijk om goed naar je gezondheid te kijken en te bespreken wat je kunt verwachten van hormoontherapie in het verbeteren van je klachten. Er wordt gebruik gemaakt van bio-identieke hormonen. Hierdoor is het een veilige behandeling, maar soms kunnen er gezondheidsredenen zijn die ervoor zorgen dat hormoontherapie toch niet geschikt is als behandeling.”
Bio-identieke hormonen
Bio-identieke hormonen zijn stoffen die in een laboratorium worden gemaakt en precies dezelfde structuur hebben als de hormonen die je eigen lichaam aanmaakt. Daardoor herkent je lichaam ze als ‘eigen’ en kunnen ze hetzelfde werken als de natuurlijke hormonen, zoals oestrogeen en progesteron. Soms hoor je ook de term natuurlijk hormoon, maar dat kan verwarrend zijn. Bio-identiek betekent niet dat het direct uit planten of natuurproducten komt, maar dat het chemisch identiek is aan je lichaamseigen hormoon. Artsen kunnen deze hormonen voorschrijven in de vorm van tabletten, pleisters, crèmes of capsules.
Vergroot hormoontherapie het risico op borstkanker?
Er wordt al jaren onderzoek gedaan naar de vraag of hormoontherapie het risico op borstkanker vergroot. In het verleden zijn er onterechte beweringen gedaan over de schadelijkheid van hormoontherapie. De laatste jaren zijn de onderzoeken steeds nauwkeuriger en wordt hormoontherapie steeds zorgvuldiger toegepast. We weten nu zeker dat het risico op borstkanker niet toeneemt als je bio-identieke hormonen gebruikt en het maximaal 5 jaar neemt. Gynaecoloog Van Melick: “Het advies is om hormoontherapie in de laagst mogelijke effectieve dosis te geven, maar wel zo lang als nodig is. Je kunt ermee starten tot 10 jaar na je allerlaatste menstruatie. Als je hormoontherapie nodig hebt en er op tijd mee start, kan het zelfs voordelen hebben voor je gezondheid.”
Tot slot
Hormoontherapie kan een manier zijn om je beter te gaan voelen tijdens de overgang als een gezonde leefstijl onvoldoende werkt. Maar er is meer mogelijk. Bespreek je klachten met je huisarts of gynaecoloog om te bepalen wat voor jou kan helpen.
Meer informatie
Op thuisarts.nl kun je handige en betrouwbare informatie over de menopauze en overgang vinden.
Praat erover!
In Nederland zijn 1,6 miljoen vrouwen in de overgang. Van die vrouwen krijgt 80 procent last van overgangsklachten. 20 procent heeft zelfs zulke ernstige klachten dat hun leven ontwricht raakt: ze functioneren niet goed, slapen slecht en kunnen hun werk niet (goed) meer doen. Het is belangrijk om over je overgangsklachten te praten. Vitaliteitscoach Wendy van Zeijl van het Maastricht UMC+: "Er wordt nog gedacht dat het gevaarlijk is en dat overgangsklachten erbij horen. De eerste stap is het herkennen en bespreken van de klachten, zodat het vertrouwd voelt. Veel vrouwen denken nadien: 'Ik ben dus niet gek, ik zit in de overgang.' Klachten die je leven beïnvloeden, hoef je niet te negeren. Naast je (huis-)arts kunnen ook een overgangsconsulent of vitaliteitscoach je helpen weer terug in balans te komen."