Duizeligheid bij volwassenen: dit moet je doen

Duizeligheid is een klacht die vaak voorkomt bij volwassenen en kan verschillende oorzaken hebben. Duizeligheid kan ontstaan door een verstoring van het evenwichtsorgaan in het binnenoor, een lage bloedsuikerspiegel, bloedarmoede, hyperventilatie, hartritmestoornissen of een lage bloeddruk. Dit betekent dat niet iedereen die zich duizelig voelt, dezelfde ziekte heeft. Kno-arts  Raymond van de Berg van het Maastricht UMC+ licht een aantal veel voorkomende vormen van duizeligheid toe en geeft tips om er van af te komen. 

We kennen het allemaal wel hebben allemaal wel eens last ervan gehad: je duizelig voelen. Duizeligheid is een ‘parapluterm’: iedereen bedoelt er iets anders mee. “Dat maakt dat patiënten die er last van hebben vaak op onbegrip stuiten,” legt Raymond van de Berg uit. “De ene duizeligheid is de andere namelijk niet.” 

“Als je bij de dokter komt met duizeligheidsklachten, kijken we vooral naar het verhaal dat iemand vertelt. Juist dat verhaal is de belangrijkste graadmeter om een goede diagnose te stellen. Welke factoren lokken duizeligheid uit? Wanneer krijg je het? Hoe vaak ben je duizelig en hoe lang duurt zo’n aanval? Zijn er ook andere klachten die gelijktijdig optreden? Het zijn allemaal vragen waar we eerst een antwoord op moeten hebben, voordat we een diagnose kunnen stellen of een behandelplan kunnen maken.”

Welke soorten duizeligheid komen veel voor?
Hoewel er veel soorten duizeligheid bestaan, zijn er enkele varianten die relatief vaak voorkomen bij volwassenen. We noemen de meest voorkomende:

  • Benigne Paroxysmale Positie Duizeligheid (BPPD): een goedaardige, bewegingsafhankelijke duizeligheid die in aanvallen optreedt. BPPD wordt veroorzaakt in het binnenoor door de aanwezigheid van oorkristallen. Veel mensen die last hebben van BPPD merken als ze hun hoofd draaien, draaiduizeligheid. “Het is een veelvoorkomende aandoening van het evenwichtsorgaan met kortdurende aanvallen van draaiduizeligheid,” vertelt Van de Berg. “Het goede nieuws: BPPD is best eenvoudig behandelbaar. We kunnen dit behandelen met specifieke oefeningen die de kristallen in het binnenoor helpen verplaatsen waardoor de klachten verdwijnen.”
  • Een andere vorm van duizeligheid die vaak voorkomt, is duizeligheid bij snel opstaan. Dit veroorzaakt een ‘licht gevoel in het hoofd’ dat patiënten ervaren als ze (snel) van positie veranderen. Bijvoorbeeld als ze vanuit liggende houding rechtop gaan zitten. “Deze vorm van duizeligheid wordt veroorzaakt door een (tijdelijke) lage bloeddruk. Het resultaat: een kortdurend gevoel van lichtheid in het hoofd. De bloeddruk kan zó laag worden dat er onvoldoende bloed naar de hersenen gepompt wordt. Dit kan leiden tot klachten van duizeligheid en soms flauwvallen. Dit type duizeligheid kan verminderd worden met leefregels.”
  • De ziekte van Ménière: hier gaat het om aanvallen van draaiduizeligheid die plotseling en zonder aanleiding kunnen ontstaan. De aanvallen duren vaak langer dan die bij BPPD en kunnen zo’n 20 minuten tot enkele uren duren. “De aanvallen die veroorzaakt worden door de ziekte van Ménière gaan vaak samen met andere klachten zoals gehoorverlies, druk op de oren en oorsuizen.” De behandeling verschilt per patiënt. Soms schrijft de KNO-arts medicijnen voor, soms bieden injecties door het trommelvlies een oplossing. Soms is een operatie nodig. 

Wat zijn de risicofactoren?
Er zijn diverse risicofactoren voor duizeligheidsklachten. Raymond van de Berg noemt er enkele:

  • Leeftijd: naarmate we ouder worden, hebben we meer kans op BPPD, de bewegingsafhankelijke duizeligheid. Dat heeft te maken met de kristallen in het binnenoor die ‘aan de wandel’ gaan. 
  • Een trauma zoals een klap op het hoofd, het stoten van het hoofd of een val. Deze trauma’s kunnen leiden tot duizeligheidsklachten.
  • Erfelijke aanleg. De ziekte van Ménière treedt bijvoorbeeld vaker op bij mensen bij wie de aandoening in de familie voorkomt. 
  • Auto-immuunziekten: patiënten met zo’n ziekte lopen meer risico op duizeligheidsklachten. 

Tips van kno-arts Raymond van de Berg 
Wie zich een keer duizelig voelt, hoeft niet meteen aan de bel te trekken. Dat is anders voor mensen die door duizeligheidsklachten gehinderd worden in hun alledaagse leven en bij wie de klachten vaker voorkomen en/of steeds erger worden. Voor deze groep mensen heeft hij een paar tips:

  • Ga met je klachten naar je huisarts en probeer de duizeligheidsklachten zo goed mogelijk te vertellen. Houd zelf bij of de klachten plots komen opzetten en of ze getriggerd worden onder bepaalde omstandigheden. Probeer hier inzicht in te krijgen. 
  • Wie bij de huisarts is geweest en wordt doorgestuurd naar een gespecialiseerd arts kan kijken op de website www.duizeligheidscentra.nl. Op deze website staat een overzicht van kno-artsen in het hele land die gespecialiseerd zijn in duizeligheids- en evenwichtsklachten. Door wat voorwerk te doen, kom je meteen terecht bij de juiste arts. 
  • Word je vaak duizelig en/of misselijk tijdens het reizen? Houd dan rekening met enkele dingen. Neem een lichte maaltijd voor vertrek, ga niet lezen in de auto of probeer zelf te rijden. 

Raymond van de Berg heeft nog een laatste belangrijke tip: “Niet alle klachten kunnen wachten om gezien te worden door huisarts of specialist. Soms is er iets ernstigs aan de hand. Trek dan ook meteen aan de bel als je helemaal uit het niets een aanval van duizeligheid ervaart die gepaard gaat met andere ernstige klachten zoals uitvalsverschijnselen of dubbelzien. Mogelijk is er dan sprake van een herseninfarct of -bloeding. In dat geval is 112 (laten) bellen de enige goede optie.”  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

duizeligheid
Foto iStock
Sluit de enquête