Pubers en alcohol: waarom mag ik niet drinken? Tips voor jongeren

Je bent onder de 18 en gaat op stap met jouw vrienden. Sommige vrienden drinken al alcohol en je bent zelf ook wel nieuwsgierig. Jouw ouders willen niet dat je alcohol drinkt en eigenlijk weet je zelf ook wel dat het niet goed is. Wat nu? Kinderartsen Anne Custers en Birgit Levelink van het Maastricht UMC+ behandelen onder meer jongeren die met een alcoholvergiftiging in het ziekenhuis terechtkomen en leggen uit waarom je voor je 18e echt niet (ook niet een beetje) moet drinken en geven tips hoe je "nee" kunt zeggen.

Jongeren in coma: het risico van te ver gaan

Er belanden per maand zo’n twee jongeren met alcoholvergiftiging in coma op de intensive care van het Maastricht UMC+. Vaak komt het voor zowel de jongere zelfs als voor ouder(s) heel onverwacht. ‘Ouders komen binnen met de overtuiging dat het niet alleen alcohol geweest kan zijn, dat er iets in het drankje is gedaan, maar daar vinden we nooit iets van terug.’

De jongeren die in Maastricht worden opgenomen met alcoholvergiftiging bezoeken samen met hun ouders naderhand verplicht de polikliniek Kindergeneeskunde. Zij krijgen uitleg over de gevaren van alcohol en er wordt samen gekeken hoe ze binge-drinken in de toekomst kunnen voorkomen. Niet leuk, wel nodig.

Onverwacht gevaar: “dat gebeurt mij niet”

Denk je nu: “Dit gebeurt mij niet. Want ik kan altijd heel goed inschatten wanneer ik moet stoppen?” Fout! Aan één glaasje alcohol op jonge leeftijd zitten meer risico’s verbonden dan je denkt. Je brein is nog niet volledig ontwikkeld en daardoor kun je de gevolgen van jouw gedrag lastiger inschatten. Je voelt ook veel minder goed aan wanneer je te ver gaat. Het ene moment sta je te shinen op de dansvloer en het andere moment lig je in coma. Ánne en Birgit: ‘Het omslagpunt komt bij jongeren ontzettend onverwacht omdat ze minder last hebben van klachten als duizeligheid of moeheid.

Meer dan een kater: langdurige gevolgen van alcohol

Niet aanvoelen wanneer je te ver gaat is niet het enige gevaar. Er zijn heel veel jongeren die niet in het ziekenhuis belanden, maar wel te maken krijgen met de nare gevolgen van alcohol. ‘Als je dronken bent, ben je bijvoorbeeld erg kwetsbaar voor mensen met slechte bedoelingen. Denk bijvoorbeeld aan een beroving of seksueel misbruik. En wie weet staat er straks een gek filmpje online’, vertelt Custers.

De belangrijkste gevaren van alcohol voor jongeren, volgens Anne Custers en Birgit Levelink: 

  • Hoe vroeger je begint met drinken, hoe meer risico je later hebt op een alcoholprobleem.
  •  Je hersenen ontwikkelen zich afwijkend als je drinkt.
  • Als je dronken bent, ben je erg kwetsbaar voor mensen met slechte bedoelingen. Denk bijvoorbeeld aan een beroving of seksueel misbruik.
  • Je hebt niet door wanneer je te ver gaat omdat het omslagpunt heel plotseling komt.
  • Je kunt de gevolgen van je gedrag nog minder goed overzien. Anne en Birgit: ‘Je trapt bijvoorbeeld dronken een autolamp in en moet dan naar het politiebureau.’
  •  Je brein richt zich nu steeds meer op je vrienden in plaats van je ouders. Dat is prima en hoort ook zo, maar het maakt je gevoeliger voor groepsdruk. Zeker wanneer er alcohol in het spel is.
  • Je kunt vallen en daarbij blijvend letsel oplopen en je bent ook minder veilig in het verkeer.
  • Je vrienden kunnen het gevoel hebben dat ze op jouw moeten letten als je dronken bent en hebben daarom een minder leuke avond.
  • Wil je morgen een dronken filmpje van jou op sociale media? Nee? Niet drinken dan!

Nee zeggen: tips voor jongeren

Het kan lastig zijn om nee te zeggen. Toch is het belangrijk om dit te oefenen. Dat kan thuis, bijvoorbeeld voor de spiegel of met je ouders. Nu je weet waarom je geen alcohol drinkt, kun je aan je vrienden uitleggen waarom. Wees hierbij duidelijk en zelfverzekerd. Dus ga rechtop staan, praat duidelijk en maak oogcontact. Dan zeg je: “Nee, dank je, ik drink niet.” Als je zeker van jezelf bent, is er minder kans dat je vrienden het gek vinden. Blijven ze aandringen, verander dan bijvoorbeeld het onderwerp van het gesprek. Weet dat jouw keuze de volwassen keuze is. Het is heel goed dat je ervoor kiest om niet te drinken voor je achttiende!

Wat als: erover blijven praten

Soms gaat het toch mis en kun je door alcohol in situaties terechtkomen waarin jij je niet fijn voelt. Als je ooit iets meemaakt of ziet dat niet oké is, of je hebt vragen over alcohol, praat er dan over met iemand die je vertrouwt, zoals je ouders of een leraar. Wil je er liever over praten met iemand die je niet kent, dan kun je dat doen via de kindertelefoon. 
 

kinderartsen
Anne Custers (l.) en Birgit Levelink. Foto MUMC+.
Sluit de enquête