Zo kun je ook op vakantie goed poepen
Voor je darmen is vakantie soms helemaal niet fijn. De één krijgt diarree, de ander heeft juist dagenlang last van verstopping. Gelukkig zijn darmproblemen op vakantie meestal onschuldig en gaan ze vaak vanzelf weer over. En met deze makkelijke tips van maag-darm-lever-arts dr. Zlatan Mujagić van Maastricht UMC+ kun je veel klachten voorkomen of verminderen.
Waarom raakt op vakantie je stoelgang vaak van slag?
Dr. Zlatan Mujagić: "Je darmen houden van regelmaat. Maar op vakantie verandert er vaak veel tegelijk: je dagritme is anders, je eet en drinkt andere dingen, drinkt misschien meer alcohol en beweegt minder of juist meer. En vakantie kan ook stress of spanning veroorzaken. Daardoor kunnen je darmen tijdelijk van slag raken. Iedereen reageert anders. Daarom krijgen sommige mensen last van verstopping [harde poep] en sommige mensen juist van diarree [dunne poep]."
Wist je dat...
je door bedorven voedsel, vervuild water en slecht doorbakken vlees of vis bacteriën, parasieten of virussen kunt oplopen die reizigersdiarree veroorzaken?
Tips tegen verstopping op vakantie
Deze tips kunnen helpen als je last van verstopping hebt én kunnen opstopping voorkomen:
- Drink minstens 1,5 liter per dag, en meer als het warm is.
- Eet genoeg vezels, bijvoorbeeld volkorenbrood, groente, fruit, noten en peulvruchten zoals bonen. Kiwi en pruimen kunnen de stoelgang bevorderen.
- Blijf bewegen. Een wandeling na het eten helpt je darmen.
- Ga naar het toilet zodra je voelt dat je moet poepen. Houd je ontlasting niet op. “Poepen op een campingtoilet of openbaar toilet kan vervelend zijn. Maar als je het poepen steeds uitstelt, wordt je ontlasting harder en wordt poepen moeilijker.”
- Neem rustig de tijd op het toilet. Ontspan en forceer niets.
- Zet, als dat kan, een laag krukje onder je voeten. Als je knieën iets hoger staan dan je heupen, ontspant je bekkenbodem beter en kan de ontlasting makkelijker naar buiten.
- Als de verstopping na een paar dagen niet weg is, dan kan een laxeermiddel tijdelijk helpen. Laxeermiddelen maken je darmen niet ‘lui’, zoals soms wordt gedacht. Het belangrijkste is dat je het juiste laxeermiddel kiest dat is afgestemd op de oorzaak van de verstopping. Een arts of apotheker kan je hierover advies geven."
Dr. Zlatan Mujagić: “Obstipatie is vervelend, maar een paar dagen niet poepen is meestal niet erg, zeker als je je verder goed voelt.”
Wanneer moet je naar een arts met opstopping?
Zoek medische hulp als:
- de verstopping langer dan twee weken aanhoudt en leefstijladviezen of een laxeermiddel niet helpen;
- je hevige buikpijn krijgt;
- er bloed bij je poep zit;
- je onbedoeld gewicht verliest;
- je moet braken of een opgezette buik krijgt en geen ontlasting of winden meer kwijt kunt. Dat kan wijzen op een darmafsluiting en vereist snelle medische beoordeling.
Tips tegen diarree op vakantie
- Het belangrijkste is: drink genoeg. Minstens 1,5 liter per dag. Water is prima, maar ook thee of bouillon helpen om vocht aan te vullen.
- Bij veel vochtverlies of een verhoogd risico op uitdroging (bijvoorbeeld bij ouderen of jonge kinderen ) kan ORS zinvol zijn.
- Blijf zo normaal mogelijk eten. Een vezelrijke voeding ondersteunt het herstel van je darmen.
- Gebruik een diarreeremmer alleen als dat nodig is. Bijvoorbeeld tijdens een lange reis of als je tijdelijk meer controle wilt. Gebruik het niet langer dan nodig.
- Reis je naar een land waar reizigersdiarree veel voorkomt? Let dan extra op de hygiëne van eten en drinkwater.
“Meestal gaat diarree na een week over. Heel goed zijn ORS-oplossingen: die vullen de tekorten aan die door het vochtverlies bij diarree ontstaan. Dit wordt vooral geadviseerd bij kinderen jonger dan acht jaar, zwangere vrouwen en mensen met koorts en bloedige diarree, want zij mogen geen diarreeremmers gebruiken. Antibiotica is voor reizigersdiarree is zelden nodig, maar kan voorgeschreven worden bij koorts of bloedverlies bij de diarree."
Zo kun je diarree op vakantie voorkomen:
- Was altijd goed je handen met water en zeep voordat je gaat eten en nadat je naar de wc bent geweest.
- Drink alleen water uit afgesloten, ongeopende flessen.
- Eet geschild fruit en schil het liefst zelf je fruit.
- Eet groente die goed gekookt of gebakken is.
- Zorg dat vis en vlees goed gaar zijn.
- Drink geen ongekookte melk en eet geen melkproducten, zoals kaas, die niet gepasteuriseerd zijn.
- Pas op met onverpakt ijs en eet liever niet bij verkooppunten waar veel vliegen zijn.
Wanneer moet je naar een arts met diarree?
Zoek medische hulp als:
• je bloed bij je ontlasting ziet;
• je hoge koorts hebt;
• je uitdrogingsverschijnselen krijgt, zoals weinig plassen, duizeligheid of sufheid;
• de diarree langer dan twee tot vier weken duurt zonder te verbeteren.
Wat is een 'jetbelly'?
Na een lange vliegreis kunnen niet alleen je biologische klok, maar ook je darmen van slag zijn. Dit wordt ook wel een jetbelly genoemd, een term die vooral op social media populair is. Door het lange stil zitten, minder te drinken, anders te eten en door de verstoring van je dag- en nachtritme kunnen je darmen trager werken. Ook kan de samenstelling van de bacteriën in je darm tijdelijk veranderen. Daardoor kun je een opgeblazen gevoel krijgen, last krijgen van verstopping of juist diarree.
Dr. Zlatan Mujagić: "Gelukkig gaan de meeste darmklachten vanzelf over zodra je weer een regelmatig ritme hebt. Veel drinken, voldoende bewegen, vezelrijk eten en je normale eet- en slaaptijden zo snel mogelijk oppakken helpen daarbij."
5 tips die helpen tegen diarree én opstopping!
- Blijf drinken: Neem onderweg altijd een flesje water mee. Zeker tijdens autoritten of vliegreizen drinken mensen vaak ongemerkt te weinig.
- Eet genoeg vezels: Een wit stokbroodje op z'n tijd is heerlijk. Maar wissel het af met volkorenproducten, fruit en groente.
- Houd zoveel mogelijk een vast eetritme aan: Je darmen zijn dol op regelmaat. Sla bijvoorbeeld het ontbijt niet steeds over.
- Blijf bewegen: Maak een wandeling, ga zwemmen of pak de fiets. Beweging stimuleert de darmwerking.
- Neem een kleine 'darm-EHBO' mee: Ga je op reis? Dan kan het handig zijn om ORS, een diarreeremmer en eventueel een laxeermiddel mee te nemen. Zo hoef je niet midden in de nacht op zoek naar een apotheek.
Tot slot
Ben je op vakantie in het buitenland en word je erg ziek? Zoek dan ter plaatse medische hulp. Wacht niet totdat je je steeds zieker voelt.