Waarom is ongezond eten zo verleidelijk?

Evolutionair voordeel

Volgens evolutiebiologen heeft onze voorkeur voor zoet, vet en zout eten te maken met de manier waarop onze hersenen zich hebben ontwikkeld. In de prehistorie was voedsel niet altijd beschikbaar. Daarom was het voordelig om voedsel met veel calorieën te eten en zo energiereserves op te bouwen voor tijden van schaarste. Onze voorkeur voor calorierijk eten was dus lange tijd een evolutionair voordeel.

Volgens sommige neurowetenschappers speelt ook het beloningssysteem in onze hersenen een rol. Dat zorgt ervoor dat we eerder kiezen voor eten dat ons direct een prettig gevoel geeft dan voor eten dat op de lange termijn goed voor ons is.

De rol van de voedingsindustrie

Ook de voedingsindustrie speelt een rol in ons eetgedrag. Ongezonde producten zijn vaak goedkoop, overal verkrijgbaar en worden aantrekkelijk gepresenteerd. Met reclames spelen fabrikanten in op ons verlangen naar gemak en lekker eten. Bovendien bevatten veel producten een combinatie van vet, suiker en zout, waardoor we ze extra lekker vinden. Dat maakt het verleidelijk om er meer van te eten en moeilijker om gezonde keuzes te maken.

Ongezond eten is aangeleerd gedrag

Er is ook goed nieuws. "Ongezond eten is aangeleerd gedrag. En dus kun je er ook iets aan doen, denken we", zegt prof. dr. Remco Havermans. "Bij het Maastricht UMC+ onderzoeken we welke psychologische mechanismen een rol spelen bij eetgedrag en hoe dit gedrag kan worden veranderd.”

"Neem chocola, het meest gegeten snoepgoed. De smaak van chocola is zo verleidelijk omdat aan de bittere cacao suiker wordt toegevoegd. Daardoor bevat chocola heel veel energie: vet van de cacaoboter en energie van de suiker. Uit allerlei studies blijkt dat we energierijk eten lekkerder vinden. Bovendien zitten in chocola de stoffen cafeïne en theobromine. Als je die stoffen aan een nieuwe smaak toevoegt, ga je die smaak heel snel veel lekkerder vinden."

"Waarom die positieve 'smaakverschuiving' optreedt weten we nog niet. Maar het gebeurt. En dat is niet aangeboren. Het is het resultaat van een leergeschiedenis. Chocolade is het allerlekkerste dat er is omdat we de smaak hebben leren associëren met zoet, met energie en met zoiets als theobromine. Daaruit volgt dat je alles lekker kunt leren vinden, als je het maar vaak genoeg probeert. Ook spruitjes! Al moet je die wel heel vaak proeven om dat te leren."