Hoe voorkom je stress tijdens je vakantie?
Of je nu op reis gaat of thuisblijft: vakantie is iets om naar uit te kijken. Toch slaat bij veel mensen tijdens de eerste vakantiedagen of vlak voor vertrek de stress toe. Hoe komt dat? En hoe zorg je er dan voor dat je echt tot rust komt? Janine Portier en Marc Kamps, medisch maatschappelijk werkers bij Maastricht UMC+, leggen uit waar vakantiestress vandaan komt en geven praktische tips om meer uit je vakantie te halen.
Waarom zorgt vakantie soms voor stress?
Janine Portier: "Veel mensen moeten op de laatste werkdagen voor de vakantie nog een hoop klusjes en afspraken afwerken. Daardoor kan het soms dagen duren voordat je écht in de vakantiestemming komt. En op reis gaan is spannend. Je vraagt je af waar je terechtkomt en wat fout kan gaan onderweg. Haal je het vliegtuig wel? Is het wel leuk op je vakantiebestemming?”
“Eigenlijk zoeken we voortdurend in ons leven naar controle en houvast, en dat is er juist op vakantie niet altijd. Je hebt vaak een ideaalplaatje in je hoofd en als de vakantie dan anders uitpakt, raak je van slag. En dat kan voor stress zorgen."
Relaties en vriendschappen onder druk in vakantie
Ook relaties, vriendschappen en gezinnen kunnen tijdens de vakantie onder druk komen te staan, weet Marc Kamps. "Thuis leven we vaak meer ons eigen leven door werk en hobby’s. Het kan een uitdaging zijn om tijdens je vakantie dan opeens samen 'leuk' te moeten gaan doen. En als je in de vakantie dag en nacht bezig blijft met je werk, gamen of sociale media, kan dat zorgen voor vakantiestress bij jezelf en bij je reisgenoten."
"Met je beste vrienden of familie gezellig een dag erop uit gaan, is ook niet hetzelfde als samen vakantie vieren. Als jouw vakantie bedoeld is om te doen waar je zin in hebt, kan dit binnen een groep behoorlijk gaan knellen", vult Janine Portier aan.
Kun je ook lichamelijke vakantiestress krijgen?
Janine Portier: "Met een verre vakantie in zonnige oorden ga je vanuit onze koelte naar warmere temperaturen. Excursies worden vaak op het warmst van de dag gepland, het eten is anders dan thuis en je drinkt misschien meer alcohol dan je gewend bent. Bovendien is ook je dag-/nachtritme vaak anders. Dat kan zorgen voor lichamelijke stress. Pas je daarom aan de siësta en het ritme van de lokale bevolking aan. Dat helpt."
Tips tegen vakantiestress
Janine en Marc begrijpen dat het soms lastig is om meteen te ontspannen zodra je vakantie begint. Met deze tips kun je vakantiestress voorkomen en lukt het beter om echt tot rust te komen.
- Probeer je laatste twee werkdagen zo min mogelijk afspraken te plannen, zodat je je werk rustig kunt afronden.
- Iedereen heeft vakantie. Bespreek daarom samen hoe je de vakantie wilt invullen en houd rekening met elkaars wensen.
- Bespreek of je echt op reis wilt of liever kiest voor een staycation. Ook in eigen land, of zelfs in je eigen stad, is veel moois te zien en te doen.
- Ga je op reis? Bekijk dan vooraf online informatie over je vakantiebestemming als onderdeel van de voorpret.
- Stress bij het inpakken van je koffers? Vraag je af of je echt zo veel mee moet nemen. Het kan juist leuk zijn om op je bestemming iets te kopen.
- Focus niet te veel op vakantiefoto's en selfies voor sociale media. Je hoeft niet te bewijzen dat je overal bent geweest. Geniet liever bewust van het moment en van wat je ziet en meemaakt.
- Reizen is loslaten. Even niet bereikbaar zijn, geen routines en geen verplichtingen. Telefoon, tablet en laptop kunnen best een tijdje uit.
- Houd je to-do- en must-see-lijstje beperkt. Soms is het juist heerlijk om niets te hoeven en sta het jezelf ook toe.
- Doe tijdens de vakantie ook eens iets apart van elkaar. Dat kan de gezamenlijke tijd juist leuker maken.
- Laat het ideaalbeeld van de perfecte vakantie los.
- Laat je verrassen door wat er op je pad komt, in plaats van alles vooraf te plannen. Juist onverwachte situaties kunnen heel mooie vakantieherinneringen opleveren.
- Zit iets tegen, geniet dan van het samen improviseren om het op te lossen.
- Als het een keer echt niet leuk is, bedenk dat dat ook geen ramp is.
- Zorg ervoor dat je, als je op reis gaat, bij thuiskomst nog een paar dagen vakantie overhoudt, zodat je rustig kunt wennen aan het dagelijkse ritme.
- Tot slot: maak van elke stap die je zet ter voorbereiding, tijdens of ter afsluiting van je vakantie een mooie herinnering.
Makkelijke en lekker gezonde vakantierecepten
- Picknickmaaltijd: volkoren wrap met koolsalade en pulled chicken
- Onderwegmaaltijd: koriander-groentenquiche uit ’t vuistje
- Eenpitsgerecht: panlasagne met mozzarella en rucola