Wat moet je doen als je een soa hebt?
Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa’s) worden enorm onderschat. Niet alleen wordt het risico dat je er een kunt krijgen onderschat, maar ook hoe ernstig de gevolgen ervan kunnen zijn. Jolanda Schippers, verpleegkundig specialist infectieziekten aan het Maastricht UMC+, legt uit wat de risico's zijn en waar je op moet letten.
'Als je soa’s niet of te laat behandelt, kan dat gevolgen hebben voor de rest van je leven. Daarom is het verstandig om je te laten testen als je onbeschermde seks hebt gehad met iemand die je niet goed kent. Laat je zeker testen als je binnen drie weken na seks onbegrepen klachten ontwikkelt – of dat nu zweertjes of bultjes zijn of afscheiding van welke kleur dan ook. De arts kan je vertellen of het zinnig is om een screening te doen.'
Waar kun je laten testen?
Verreweg de meeste soa-testen in Nederland worden door de huisarts gedaan. Daarnaast heeft de GGD door het hele land verspreid centra voor seksuele gezondheid (voorheen soa-poli's) voor risicogroepen, die zich daar gratis kunnen laten testen. Ook mensen die klachten hebben passend bij een soa en mensen die gewaarschuwd zijn door een sekspartner kunnen terecht bij de GGD. De uitslag van de test komt na één tot twee weken, doorgaans per sms of telefonisch.
Twijfel? Laat je testen!
Denk je dat je een soa onder de leden hebt? Heb je onveilige seks gehad met iemand van wie je weet (of vermoedt) dat diegene een soa heeft? Laat je dan altijd testen. 'Bij een positieve testuitslag vragen we altijd of we moeten helpen om seksuele partners op de hoogte te stellen. Partnerwaarschuwing, heet dat. Het is een beetje afhankelijk van welke soa je hebt, hoelang je terug moet gaan met het aantal partners dat gewaarschuwd moet worden. Dat kun je zelf doen, maar het kan ook anoniem, wat veel mensen fijn vinden. De GGD zorgt dan ervoor dat je sekspartners een anonieme melding krijgen: U hebt seksueel contact gehad met iemand met een soa, u wordt geadviseerd om u te laten testen.'
Zijn thuistesten ook goed?
Alleen testen waarbij je materiaal thuis afneemt en dan opstuurt naar een (goed) laboratorium zijn betrouwbaar. Op www.soaaids.nl vind je een lijst met te vertrouwen laboratoria. 'Maar het beste is om naar je huisarts of de GGD te gaan voor een soa-test', legt Jolanda Schippers uit: 'Het voordeel van een test bij de huisarts of de GGD is dat de informatie die je krijgt meteen klopt en dat je er ook begeleiding bij krijgt. Dat is met name voor jongeren belangrijk.'
Soa-risicogroepen
- jongeren onder de 25 jaar
- mannen die seks hebben met mannen
- sekswerkers
- mensen die afkomstig zijn uit landen waar deze aandoeningen veel voorkomen (zogenaamde soa-endemische gebieden, denk aan: Suriname, Nederlandse Antillen, Afrika, Latijns-Amerika, Oost-Europa) of die een partner hebben die daar vandaan komt.
In geval van nood
Ook door seksueel geweld kun je een soa oplopen. Centrum Seksueel Geweld Limburg, dag en nacht bereikbaar via telefoonnummer 0800 0188, biedt hulp en ondersteuning aan slachtoffers van seksueel geweld. Je kunt ook contact opnemen via de landelijke website: www.centrumseksueelgeweld.nl. Daar vind je ook de telefoonnummers van de overige centra.