Hoe krijg je gezondere hersenen en minder risico op dementie?
Wil je het risico op dementie verkleinen en je hersenen gezonder maken? Dan kan dr. Kay Deckers van het Maastricht UMC+ je helpen. Hij toonde aan dat 15 leefstijlfactoren het risico op dementie in positieve of juist negatieve zin kunnen beïnvloeden. Het aantal gevallen van dementie zou met ongeveer 45 procent kunnen verminderen, wanneer iedereen gezond(er) zou leven. In deze blog voor Gezond Idee legt Kay uit wat je zelf kunt doen om je hersenen gezond te houden en het risico op dementie te helpen verminderen.
Helemaal het risico op dementie wegnemen met aanpassingen in je leefstijl is een utopie, want er spelen ook andere factoren een rol zoals opleidingsniveau. Hiernaast is leeftijd de grootste risicofactor voor dementie. Maar het feit dat je zelf deels 'je eigen medicijn' kunt zijn om het risico op dementie te verkleinen, blijft een indrukwekkend gegeven.
Hoe kun je je hersenen gezond houden?
Het risico is één op de vijf dat iemand in zijn leven dementie krijgt. Er zijn meer dan vijftig vormen van dementie, waarvan de ziekte van Alzheimer de meest voorkomende is. De meeste mensen weten wél dat je met een andere leefstijl zelf het risico op hart- en vaatziekten kunt verkleinen. Helaas weet bijna zestig procent nog níet dat je zelf ook het risico op dementie kunt beïnvloeden. Een aantal belangrijke beschermende factoren voor dementie zijn mentale stimulatie, voldoende beweging en gezonde voeding. Opvallend is bijvoorbeeld de positieve invloed die mentale stimulatie op je brein heeft. Het gaat er dan niet om dat je iedere dag een Sudoku maakt, maar wél dat je voortdurend je hersens blijft uitdagen. Dat kan de ene keer het maken van een puzzel zijn en de andere keer het volgen van een cursus.
Mediterraan dieet ook goed voor hersenengezondheid
Wat betreft beweging, is het echt niet nodig om extreem veel te gaan sporten om je brein positief te prikkelen. Een paar keer per week een half uurtje wandelen, de trap nemen in plaats van de lift of je auto net iets verder af parkeren van de plaats van bestemming, helpen je hersens al. Wat betreft gezonde voeding moet je vooral denken aan een mediterraan dieet, met bijvoorbeeld olijfolie in plaats van margarine, veel groente en fruit en liever geen rood vlees.
Een aantal factoren die slecht zijn voor hart en vaten – zoals een hoog cholesterol, hoge bloeddruk en diabetes – zijn dat ook voor de hersengezondheid. Eigenlijk is dat logisch, want als je bijvoorbeeld last hebt van vaatvernauwing heeft dat óók invloed op je brein. Ik vind het super belangrijk dat die hersengezondheid bij de huisarts, óók regelmatig wordt besproken net als hart- en vaatgezondheid. Het is mooi om te merken dat het doel van mijn onderzoek – bewustwording rondom de relatie tussen leefstijl en dementie creëren – maatschappelijk breed wordt gedragen. Ik krijg hartverwarmende reacties van vele mensen en in Limburg hebben ruim 200 vrienden (gemeenten, bibliotheken, zorginstellingen en ondernemers) ons geholpen om mensen er bewust van te maken dat ze zélf invloed hebben op hun hersengezondheid."
Dr. Kay Deckers,
Onderzoeker Alzheimercentrum Limburg/Maastricht UMC+
Deze 15 leefstijlfactoren beïnvloeden dementie
Uit het onderzoek van dr. Kay Deckers kwamen 15 leefstijlfactoren naar voren die dementie positief of juist negatief beïnvloeden. Dat zijn:
- mentale (geestelijke) stimulatie
- lichaamsbeweging
- voeding
- stemming
- roken
- alcoholgebruik
- hoge bloeddruk
- overgewicht
- cholesterol
- diabetes
- hartziekte
- nierziekte
- slaap
- sociale contacten
- gehoorverlies.
Op basis van deze factoren ontwikkelde Kay Deckers een rekenmodel met een zogeheten LIfestyle for BRAin health-score (LIBRA score) waarmee een persoonlijk risicoprofiel kan worden opgesteld dat inzicht geeft in waar iemands risico's op dementie precies zitten.
MijnBreincoach-app
Op basis van de uitkomsten van zijn onderzoek, heeft dr. Kay Deckers samen met collega's de MijnBreincoach-app ontwikkeld. Met de MijnBreincoach-app kun je de eigen hersengezondheid meten en krijg je tips die je helpen bij het nemen van kleine en haalbare stappen voor gezonde(re) hersenen. De app is gratis te downloaden in de Apple store en de Google Playstore. Meer op www.mijnbreincoach.eu.