Dit moet je weten over oxycodon
Het aantal ziekenhuisopnames door langdurig gebruik of misbruik van de pijnstiller oxycodon is de afgelopen jaren fors toegenomen en ook het aantal sterfgevallen steeg. Hoe heeft het zover kunnen komen? De pijnexperts van het Maastricht UMC+ vertellen je wat je moet weten over pijnstiller oxycodon.
Oxycodon (merknaam Oxycontin) zou eigenlijk heel beperkt gebruikt moeten worden: voor acute pijn en pijn bij kanker. Verder bij specifieke pijnen die bijvoorbeeld ontstaan bij wervelverzakking, maar dan alleen op strikte indicatie en onder strikte voorwaarden. En tijdelijk, zonder oplopende doseringen en met niet meer dan één voorschrijver. Maar in de praktijk wordt het ook bij chronische pijn voorgeschreven en veelal door huisartsen.
Oxycodon is snel verslavend
Het middel oxycodon lijkt heel snel verslavend te zijn, wellicht nog veel verslavender dan andere morfinepreparaten. Althans bij mensen die ‘aanleg’ voor verslaving hebben. De ene persoon zal veel sneller verslaafd raken dan de ander. Oxycodon heeft bovendien – naar we denken net als alle andere morfinepreparaten – de bijzondere eigenschap dat het bij chronisch gebruik overgevoelig maakt voor pijn. Na verloop van tijd worden normale prikkels steeds meer als pijnprikkels ervaren. Anders gezegd: de patiënt voelt pijn terwijl er niet of nauwelijks pijn is. Dit fenomeen wordt centrale sensitisatie genoemd en we zien het als pijnartsen regelmatig in de praktijk.
Stoppen met oxycodon net zo moeilijk als stoppen met roken
In Nederlandse ziekenhuizen wordt oxycodon niet alleen bij heftige pijn bij kanker voorgeschreven, maar ook als pijnstiller na operaties. Er is op zich niets tegen het postoperatief voorschrijven van oxycodon, maar het middel wordt vaak meegegeven aan patiënten na ontslag uit het ziekenhuis. En daar gaat het fout. Huisartsen zorgen ervoor dat patiënten lang doorgaan met het slikken van oxycodon, via een herhalingsrecept. Ze raken er vervolgens aan verslaafd en afkicken is hartstikke moeilijk. Stoppen met oxycodon is net zo lastig als stoppen met roken.
Voorwaarden aan voorschrijving oxycodon
Huisartsen en medisch specialisten dienen te weten dat het voorschrijven van oxycodon bij chronische pijn niet de bedoeling is. De gevolgen kunnen ernstig zijn. Huisartsen zouden sowieso heel terughoudend moeten zijn met het voorschrijven van potentieel verslavende morfinepreparaten als oxycodon bij chronische pijnklachten. En ook medisch specialisten zouden het middel slechts onder een aantal strikte voorwaarden moeten inzetten: schrijf het bij voorkeur niet voor aan patiënten met een voorgeschiedenis van verslaving, niet langer dan drie maanden, evalueer maandelijks het effect en de noodzaak van verder gebruik, geen oplopende doseringen, niet meer dan één voorschrijver graag en geen herhalingsrecepten via de assistente.
Lees meer over pijn