Wat te doen bij aften?
Aften in je mond? Niet fijn! Die kleine blaasjes kunnen namelijk flink pijn doen. Gelukkig verdwijnen ze na een week of twee vanzelf weer. De meeste mensen, ruim 80%, krijgen nooit aften. Maar: heb je ooit aften gehad, dan blijven ze – soms vaak, soms af en toe – terugkomen. Wat kun je dan doen?
Wat zijn aften?
Kleine grijswitte blaasjes, twee tot drie millimeter groot, met een felrode rand eromheen. Aften zitten alleen in je mond. Niet op je tandvlees of op de bovenkant van je tong, maar op de slijmvliezen in je mond. Denk aan lippen, wangen, de onderkant van je tong of je mondbodem. Meestal heb je meerdere aften, vier tot zes stuks, tegelijk of na elkaar.
Wat kun je aan aften doen?
Helaas niet zo heel veel. Ze gaan binnen twee weken vanzelf over en je hoeft er niet mee naar de dokter. Maar ze kunnen wel flink pijn doen of problemen met eten en/of drinken opleveren. Bij de drogist of apotheek kun je eventueel een verdovende zalf halen (bijvoorbeeld lidocaïne). Met een wattenstaafje stip je de aften een paar keer per dag aan. Sommige mensen hebben baat bij het spoelen met kamillethee of zoethoutthee. Het is vaak even uitproberen wat voor jou werkt.
Nog meer doen of laten?
Probeer natuurlijk wel te eten en te drinken, maar vermijd alles wat de pijn verergert. Even geen knapperig stokbrood of pikant eten dus. Ook zure – prikkende – drankjes of zuigsnoepjes zijn nu niet aan te raden.
Moet je gewoon je tanden blijven poetsen?
Jazeker! Een goede mondhygiëne blijft belangrijk, ook om een mogelijke infectie – en dus meer pijn – te voorkomen. Poets dus voorzichtig, het liefst met een nieuwe, zachte tandenborstel. Raak de aften ook niet aan met je vingers of je tong, je wil meer irritatie en een nog pijnlijkere infectie voorkomen.
Moet je je mond regelmatig ontsmetten?
Als je bang bent voor een infectie, kun je eventueel met zoutwater spoelen of de aften met een wattenstaafje met bijvoorbeeld chloorhexidine aanstippen. Ook dat kun je bij de drogist of apotheek krijgen. Niet onnodig spoelen met chloorhexidine alsjeblieft, dan dood je immers ook de ‘goede’ bacteriën in je mond.
Klopt het dat vrouwen vaker aften hebben?
Dat klopt inderdaad. Vrouwen hebben beduidend vaker aften dan mannen. Hormoonschommelingen spelen hierbij mogelijk een rol. We zien ook dat aften in sommige families vaker voorkomen, erfelijkheid speelt kennelijk ook mee.
Zijn er nog andere oorzaken of aanwijzingen?
Wat precies de oorzaak van aften is, is niet helemaal duidelijk. Verminderde weerstand, stress en de bijwerking van medicatie (zoals maagzuurremmers, ibuprofen/neurofen of medicijnen bij kanker) worden vaker genoemd als mogelijke oorzaak. Soms zijn er onderliggende afwijkingen die aften veroorzaken, zoals te weinig ijzer, foliumzuur of vitamine B12. Dat laatste komt vaker voor bij veganisten. Ook mensen met de ziekte van Crohn hebben vaker aften.
Kun je ook aften krijgen doordat je op je wang bijt?
Dat kan inderdaad. Denk ook aan wondje door een scherp randje aan een tand of je beugel. Of als je kunstgebit niet goed past.
Zijn aften besmettelijk?
Nee, ze zijn niet gevaarlijk, niet besmettelijk en ook niet seksueel overdraagbaar.
Met dank aan Lauretta Vaassen (mond-, kaak en aangezichtschirurg en hoofd-hals oncoloog) en gespecialiseerd mondhygiënist Linda van den Heuvel (MKA-chirurgie en Centrum Bijzondere Tandheelkunde) van het Maastricht UMC+.