Welke fases zijn er in de menopauze & overgang?
De overgang en menopauze brengen vaak veranderingen én vragen met zich mee. De experts van Maastrichts UMC+ vertellen wat er gebeurt in je lichaam tijdens deze levensfase.
Menopauze
Het moment waarop vrouwen niet meer ongesteld worden en geen eicellen meer produceren, noem je de menopauze. De overgang is de periode daaromheen, waarin het vrouwenlichaam een nieuw hormonaal evenwicht moet vinden. Wanneer die periode precies begint en hoe lang deze duurt, verschilt van vrouw tot vrouw. De overgang begint gemiddeld rond het 46e levensjaar, maar kan ook eerder of later starten. Een leeftijd tussen de veertig en zestig jaar wordt als normaal beschouwd.
Pre-menopauze
Als je eicellen beginnen op te raken, tijdens de zogenaamde pre-menopauze, produceert je lichaam minder van het hormoon oestrogeen. Je menstruatie wordt onregelmatiger, blijft soms weg of wordt juist heviger. Uiteindelijk kan de oestrogeenspiegel met wel 80 procent dalen. Dat blijft niet onopgemerkt, zeker omdat oestrogeen invloed heeft op de aanmaak van elastine en collageen: eiwitten die de huid, botten, gewrichten, bloedvaten, spieren en slijmvliezen soepel en elastisch houden. Je lichaam én geest moeten zich hieraan aanpassen.
Op een dag ben je voor het laatst ongesteld en heb je de menopauze bereikt. Wanneer dat precies is, weet je dus pas achteraf. Pas als je een jaar lang niet ongesteld bent geweest, kun je vaststellen dat je in de menopauze bent gekomen. Gemiddeld gebeurt dit rond het 51e levensjaar.
Postmenopauze
De postmenopauze is de fase na de menopauze en begint als je menstruatie langer dan een jaar is uitgebleven. In de postmenopauze maken je eierstokken nog maar weinig oestrogeen aan. Je lichaam raakt hieraan gewend en komt geleidelijk tot rust. Overgangsklachten nemen in de meeste gevallen af na de menopauze. Dit duurt gemiddeld ongeveer drie jaar.
Te vroeg in de overgang
Als je vóór je veertigste in de overgang komt, is dat vroeg. Dit komt voor bij ongeveer 1 procent van de vrouwen. Het kan het gevolg zijn van een ziekte of medische behandeling, zoals bestraling, chemotherapie of (preventieve) verwijdering van de eierstokken, bijvoorbeeld bij kanker. Soms speelt een erfelijke factor een rol. Bij veel vrouwen wordt echter geen duidelijke oorzaak gevonden.
Vrouwen die vroeg in de overgang komen, hebben een verhoogd risico op hart- en vaatziekten en osteoporose. Overleg in dat geval altijd met je huisarts over mogelijke behandelingen, zoals hormoontherapie.
Er is vaak iets aan te doen aan overgangsklachten
Denk niet dat overgangsklachten er nu eenmaal bij horen, dat er niks aan te doen is en dat je ze maar moet accepteren. Dat is niet zo! Vaak kan er wel iets aan worden gedaan. Praat er daarom op z’n minst over met je huisarts. Die kan je eventueel doorverwijzen voor verdere behandeling in een ziekenhuis, naar een zelfhulporganisatie en/of een overgangsconsulent.
Heb je het gevoel dat je huisarts niet genoeg weet over of belangstelling heeft voor je overgangsproblemen, dan zijn er speciale verpleegkundige overgangsconsulenten die de weg weten naar de juiste aanpak van je klachten en je goed kunnen ondersteunen in deze levensfase. Zie voor een overzicht: www.overgangsconsulente.com.
Blijf niet met overgangsklachten lopen!
Meer informatie
- Op thuisarts.nl kun je handige en betrouwbare informatie over de menopauze en overgang vinden.
- Bekijk op NPO1 een uitzending over de overgang. https://www.npostart.nl/VPWON_1333853
- Neem ook eens een kijkje op de website www.zusenzorg.nl, daar is veel betrouwbare informatie te vinden over vrouwspecifieke klachten, onderzoek en behandeling.
