Alcohol en tieners: hoe erg is 1 drankje? Praktische tips voor ouders

Je kind is onder de 18 en gaat stappen met vrienden. Sommigen daarvan drinken alcohol. Jij wilt niet dat jouw kind ook alcohol drinkt. “Niks 18” is de regel. Maar hoe praat je met jouw puber over alcohol? En is het eigenlijk wel zo erg, een drankje kan toch wel? Maar één drankje kan te veel zijn en geeft het verkeerde signaal aan een puber, bevestigen Anne Custers en Birgit Levelink, kinderartsen van het Maastricht UMC+. Zij geven uitleg en tips. 

Het is belangrijk dat je er als ouders alles aan doet om te zorgen dat jouw kind zo laat mogelijk diens eerste drankje nuttigt. Want aan een glaasje alcohol op jonge leeftijd zitten meer risico’s verbonden dan ouders (en tieners) vaak denken. De meeste mensen weten wel dat alcohol niet goed is voor de ontwikkeling van het jonge brein, vertellen Custers en Levelink. Daar ligt echter niet het enige risico volgens de artsen, want alcohol kan ook op korte termijn grote gevolgen hebben. Het jonge brein heeft minder last van de negatieve gevolgen van alcohol: ‘Wij voelen ons duizelig en weten dat we moeten stoppen; bij een jongere komt die omslag plotseling.’ 

Waarom één drankje al te veel kan zijn

Maar dat ene drankje dan? De kinderartsen zijn resoluut. ‘Nee!’ Want één drankje leidt in het jonge impulsieve brein eigenlijk altijd tot meer drankjes. De rem valt weg. ‘Doordat hun brein nog niet volledig ontwikkeld is handelen ze veel impulsiever en overzien ze de gevolgen van hun gedrag minder goed. Ze hebben jou als ouder echt nodig om hierin een duidelijke grens te stellen.’ 

De kinderartsen zien op de afdeling Kindergeneeskunde alleen het topje van de ijsberg, maar weten dat het alcoholgebruik bij jongeren onder de 18 hoog is. Dat is verontrustend, al is het maar omdat bekend is dat hoe vroeger je begint, hoe groter het risico is dat je later problemen met alcohol ontwikkelt. Zo lang mogelijk uitstellen dus!

Kwetsbaar voor slechte bedoelingen

Ook de maatschappij is anders dan vroeger. Custers: ‘Binnen no-time wordt een filmpje van jouw dronken kind gedeeld op sociale media’. Levelink vult aan: ‘Vroeger kreeg je van je ouders 10 gulden voor je drankjes en de taxi, nu kun je overal pinnen en koop je dus makkelijker meer alcohol dan afgesproken.’ 

Wat we volgens de artsen ook niet mogen vergeten is hoe kwetsbaar een dronken jongere is voor mensen met verkeerde bedoelingen. ‘Het verhaal van de student rechten die een autolamp intrapt en vervolgens moet smeken dat hij geen strafblad krijgt omdat hij advocaat wil worden kennen velen wel. Maar, je wordt opeens ook een gemakkelijke prooi voor seksueel misbruik, een overval of ander geweld. Daarnaast is het risico op ‘reguliere’ ongevallen veel groter. Er worden regelmatig jongeren binnengebracht met (hersen)letsel omdat ze dronken gevallen of aangereden zijn.’

Binge-drinken en comazuipen

Zo’n twee jongeren per maand belanden in coma in het Maastricht UMC+ met een alcoholvergiftiging. Met carnaval zijn dat er meer. Vaak komt het voor zowel jongere zelf als ouder(s) heel onverwacht. ‘Ouders komen vaak binnen met de overtuiging dat het niet alleen alcohol geweest kan zijn, dat er iets in het drankje is gedaan, maar daar vinden we bijna nooit iets van terug.’ Alcohol is dus echt voldoende om het goed mis te laten gaan. 

De jongeren die in Maastricht worden opgenomen met alcoholvergiftiging krijgen een afspraak op de Alcoholpoli van het MUMC+ Mosakids Kinderziekenhuis. Zij krijgen van Mondriaan (instelling voor onder meer preventie en verslavingszorg voor kinderen) uitleg over de gevaren van alcohol en er wordt samen gekeken hoe ze binge-drinken in de toekomst kunnen voorkomen. Als ouders kun je veel doen om zo’n situatie te voorkomen.

Hoe het gesprek te voeren: praktische tips voor ouders

Je bent overtuigd van de gevaren van alcohol en wilt niet dat je puber drinkt. Hoe ga jij vervolgens het gesprek aan? Want vriendjes mogen het wel en als jij het verbiedt dan regelt je zoon of dochter toch gewoon een logeerpartijtje: “Mam, ik slaap vannacht bij Pieter”... 

Allereerst is het belangrijk om jouw kind te vertellen over de gevaren van alcohol.  ‘Jongeren zijn vaak erg geïnteresseerd in wat er in hun brein gebeurt”, vertelt Levelink. Leg uit dat in hun brein het gedeelte dat gaat over het inschatten van hun gedrag nog minder goed ontwikkeld is. En dat ze nog niet goed voelen wanneer ze moeten stoppen met drinken. Benadruk ook de risico’s die er zijn als ze dronken zijn: ‘ze zijn kwetsbaar voor slechte bedoelingen en wie weet staat er straks een gek filmpje online.’

De beste tips voor ouders volgens kinderartsen Levelink en Custers, zelf ook ouders van pubers: 

  • Begin er op tijd over (bijvoorbeeld een paar dagen voor carnaval).
  • Leg uit wat alcohol doet in het jonge brein.
  • Check in met je kind als het thuiskomt van het stappen. Maak hier een fijn contactmoment van: vraag hoe het was. 
  • Trek een lijn met je partner en liefst ook met ouders in de omgeving van je kind.
  • Geef zelf als ouders het goede voorbeeld door te matigen met drank: niet te vroeg én niet te veel.
  • Benadruk nevengevaren zoals vallen, vervelend beeldmateriaal op sociale media, en kwetsbaarheid voor seksueel misbruik.

En als het toch misgaat, ga dan opnieuw in gesprek (doe dit de dag erna). Heb je als ouder een steuntje in de rug nodig om met jouw kind in gesprek te gaan over alcoholgebruik of -misbruik? Dan kun je altijd een afspraak maken bij Mondriaan Preventie

Meer tips zijn te vinden op www.helderopvoeden.nl en  NIX18. Hier lees je ook hoe je met puber praat over andere lastige onderwerpen als seks en drugs. 

alcohol
Anne Custers, kinderarts Maastricht UMC+

'Al door 1 drankje overzien pubers de gevolgen van hun gedrag minder goed'

pubers en alcohol
Foto iStock
Sluit de enquête