Is Ozempic een wondermiddel of een risico?
Afslankmiddelen zoals Ozempic zijn weer veel in het nieuws. Media melden dat steeds meer mensen deze middelen proberen te krijgen zonder hun eigen arts of apotheek. Bijvoorbeeld online, illegaal of via via. Dat kan gevaarlijk zijn. Je weet niet altijd zeker of het middel echt is, of de dosis klopt en of het veilig is. Tegelijkertijd komen er steeds meer berichten over mogelijke extra gezondheidsvoordelen van deze medicijnen. En dat maakt het gebruik van afslankmedicatie aantrekkelijk. Maar hoe zit het nou precies met Ozempic en soortgelijke middelen? Prof. dr. Bastiaan de Galan is hoogleraar Interne geneeskunde en internist gespecialiseerd in diabetes bij het Maastricht UMC+ en geeft uitleg.
Ozempic is in eerste instantie bedoeld voor mensen met diabetes type 2. Het is officieel alleen verkrijgbaar op recept van een arts. De Galan legt uit wat de werking is: “Ozempic werkt in op de alvleesklier, de hersenen en de maag. Het wordt een keer per week ingespoten. Het stimuleert de afgifte van insuline en remt die van glucagon (dat de omgekeerde werking heeft van insuline). Daardoor daalt de bloedsuiker. Maar het zorgt er ook voor dat je sneller en langer vol zit. Daardoor heb je de hele dag veel minder trek in eten, ga je minder eten en val je dus af. Het nadeel: je komt er niet meer van af en moet het de rest van je leven gebruiken, anders val je weer terug op je oude gewicht.
Wondermiddel
Het feit dat je van Ozempic gewicht verliest maakt het medicijn voor velen tot een wondermiddel. De Galan: “Ik begrijp heel goed dat mensen met ernstig overgewicht soms wanhopig zijn en willen afvallen. Ook met een middel dat daar eigenlijk niet voor bedoeld is. Vaak hebben deze mensen al heel veel pogingen gedaan om ‘op een normale manier’ kilo’s kwijt te raken, zonder het gewenste resultaat. En obesitas kan allerlei gezondheidsproblemen veroorzaken zoals hart- en vaatziekten en problemen met je gewrichten.”
Volgens De Galan kan medicatie zoals Ozempic dan een hulpmiddel zijn, “maar de focus moet vooral liggen op het veranderen van gedrag met als doel een blijvende verandering in je leefstijl. Er is recent ook onderzoek gepubliceerd dat laat zien dat medicatie als Semaglutide effectiever is als het wordt gecombineerd met leefstijlaanpassingen."
Positieve effecten bij andere aandoeningen
Naar Ozempic en soortgelijke medicatie wordt steeds meer onderzoek gedaan. Ook naar effecten van het medicijn bij andere aandoeningen. De Galan: “Uit wetenschappelijke studies wordt steeds duidelijker dat deze middelen gezondheidsvoordelen opleveren, waaronder minder hart- en vaatziekten en nierproblemen, terwijl het ook goed werkt voor slaapapnoesyndroom en zelfs artrose. Waarschijnlijk door gewichtsverlies, maar misschien ook door ontstekingsvermindering.” Maar, waarschuwt De Galan: “Voor sommige mogelijke effecten is nog meer onderzoek nodig.”
Zijn advies luidt dan ook: Gebruik middelen zoals Ozempic nooit zomaar op eigen houtje, maar altijd onder begeleiding van een arts en via een erkende apotheek. En zeker niet voor een aandoening waarvan de werking nog niet wetenschappelijk is aangetoond. Wil je afvallen? Zoek dan samen met je huisarts of een diëtist naar mogelijke oplossingen. Probeer niet op een medicamenteuze manier af te vallen als je een paar kilo’s wilt afvallen."
"Ozempic is geen quick fix als je snel een strandbody wilt! Alleen in het geval van overgewicht bij mensen met een sterk verhoogde BMI (Body Mass Index) kunnen middelen zoals Ozempic een duwtje in de juiste richting geven en verdere gezondheidsrisico’s verlagen. Maar ook in die gevallen moet het gebruik van Ozempic altijd plaatsvinden onder begeleiding van een arts én in combinatie met leefstijlaanpassing. Zoals genoeg beweging en verantwoorde voeding.”
Ben alert op bijwerkingen
Net zoals voor alle andere medicijnen geldt voor Ozempic en voor de middelen die daarop lijken dat het serieuze medicijnen zijn, die ook bijwerkingen kunnen hebben. “Zo komen misselijkheid en braken veel voor. En soms veroorzaakt Ozempic galstenen of een ontsteking van de alvleesklier. Mede hierom is het niet aan te raden om zonder deskundige begeleiding Ozempic te gebruiken als middel om af te vallen,” aldus De Galan.
Hij benadrukt dat het medicijn voor diabetespatiënten die het gebruiken onder toeziend oog van een medisch expert absoluut veilig is: “Toch is het altijd mogelijk dat er bijwerkingen optreden. Maar dat houden we heel goed in de gaten. Bovendien is het essentieel om altijd de voorgeschreven dosering te volgen.”
Wil je afvallen en koop je toch middelen online, via social media of via via, wees dan extra alert op bijwerkingen. Bij middelen die je niet via een erkende apotheek krijgt, is het niet altijd duidelijk wat erin zit of de dosering klopt en of het middel veilig is. De risico’s op verkeerd gebruik, ernstige bijwerkingen en gezondheidsproblemen worden dan groter.
Tot slot
Gebruik middelen zoals Ozempic dus nooit zomaar om snel een paar kilo af te vallen. Ze kunnen een belangrijk hulpmiddel zijn als je ernstig overgewicht of diabetes type 2 hebt, maar alleen als ze op de juiste manier worden gebruikt: onder begeleiding van een arts, met de juiste dosering en in combinatie met een gezonde leefstijl.
"Ozempic is geen quick fix."