Vapende jongeren: feiten en fabels

Herken je dit? De soms behoorlijk felle welles/nietes discussies met je kind over vapen? Iedereen heeft er wel een mening over, argumenten voor en tegen vliegen je om de oren. Maar wat is nou waar en wat is nou regelrechte onzin? Laten we beginnen met de belangrijkste fabel te ontkrachten: vapen is gewoon roken, alleen op een andere manier. Een gezonde sigaret bestaat nu eenmaal niet.

Feit of fabel?

(Tip! Ook te gebruiken als quizvragen, handig om het gesprek over vapen aan te gaan met je zoon of dochter)

  • Met vapen krijg je minder nicotine binnen dan met ‘gewoon’ roken
    Hardnekkige FABEL! 
    Hoeveel nicotine je binnenkrijgt, hangt af van wat je rookt en hoe vaak. Verstokte vapers die de hele dag door aan hun e-sigaret hijsen, kunnen tot wel twee keer zoveel nicotine binnen krijgen dan zware rokers! 
     
  • Van roken word je slank
    FABEL! 
    Van roken word je niet slank. Roken heeft wél effect op je spijsvertering, je eetlust en je smaak.
     
  • Nicotine is verslavend
    FEIT! 
    De meeste vullingen voor e-sigaretten bevatten nicotine. Nicotine zorgt voor een geluksgevoel. Maar je raakt er akelig snel verslaafd aan: als je geen nicotine binnenkrijgt, krijg je veel stress. Je wilt steeds meer, steeds vaker roken. Veel jongeren hebben niet eens door dat ze verslaafd zijn aan vapen.
     
  • De damp van een e-sigaret bevat geen giftige stoffen
    FABEL!
    De damp van e-sigaretten bevat – naast nicotine – nog veel meer giftige en irriterende stoffen: denk aan propyleenglycol, glycerol en smaakstoffen met vaak onduidelijke samenstelling. Dat kan toch niet goed zijn voor je longen en je lijf?
     
  • Vapen is alleen slecht voor je longen
    FABEL!
    Vapen verstoort ook het functioneren van de trilhaartjes in de luchtwegen en zelfs in de neus- en keelholte. Hierdoor ben je vatbaarder voor infecties en opstapeling van ingeademde deeltjes. Ook brengt roken/vapen onomkeerbare schade aan je bloedvaten en hersenen toe: juist in de tijd dat die zich volop aan het ontwikkelen zijn.
     
  • Rokers/vapers krijgen sneller gaatjes in de tanden
    FEIT!
    Ze hoesten en piepen ook meer, hebben vaker concentratieverlies, hoofdpijn, een geïrriteerde keel, een stijgende hartslag, epileptische aanvallen en een slechtere conditie. Wist je ook dat je door te roken minder vruchtbaar wordt?
     
  • Nicotinevergiftiging bestaat niet
    FABEL! 
    We zien het helaas vaker: duizelig, misselijk, overgeven, flauwvallen.
     
  • Eén sigaret/vape proberen maakt je toch nog niet verslaafd? 
    KLOPT! 
    Maar 2/3e van iedereen die een sigaret probeert, raakt uiteindelijk verslaafd. Toch iets om over na te denken, niet? 
     
  • Jongeren die regelmatig e-sigaretten gebruiken, hebben een groter risico om daarna te beginnen met tabak.
    FEIT! 
    Ruim 2/3e van de regelmatig vapende jongeren, rookt ook tabak. Sowieso geldt: mensen met één verslaving, zijn gevoeliger voor andere verslavingen.
     
  • Elke dag beginnen 75 jongeren in Nederland met roken
    FEIT! 
    Dat zijn dus ruim 25.000 jonge mensen per jaar. Stel je voor: dat is dubbel zoveel als alle jeugd in Maastricht!

Roken & vapen

‘Roken en vapen is in het begin nog jouw keuze. Maar als je eenmaal verslaafd bent geraakt, heb je niks meer te kiezen, dan moet je wel.’ Aldus prof. dr. Frits Franssen, longarts bij Maastricht UMC+. Hij bezoekt middelbare scholen om jongeren duidelijk te maken wat de gevolgen van roken en vapen zijn: ‘Ik moet altijd grinniken als ze zeggen dat ze vapen of roken ‘om erbij te horen’. Er zijn namelijk veel meer jongeren die níet roken. Om erbij te horen, moet je dus eigenlijk juist níet beginnen met vapen/roken.'

RTV Maastricht interviewde prof. dr. Frits Franssen tijdens een bijeenkomst over vapen op het Sint Maartenscollege. Bekijk het interview hier 

Meer weten? Hulp nodig?

Betrouwbare cijfers en informatie nodig? Kijk eens op de website van het Trimbos Instituut, hét landelijk kennisinstituut voor mentale gezondheid, het gebruik van alcohol, tabak, drugs, gamen enzovoort: trimbos.nl. Of op jellinek.nl of rokeninfo.nl.

Stoppen met roken/vapen?

Op ikstopnu.nl vind je handige tips om te stoppen met roken (ook interessant voor ouders!)

 

Bronnen
Bron: Universiteit Maastricht samen met onderzoeksinstituut IVO (Stichting Instituut voor Onderzoek naar Leefwijzen & Verslaving) gepubliceerd in het internationaal wetenschappelijk tijdschrift Tobacco Control.
rijksoverheid.nl/onderwerpen/roken/jongeren-ontmoedigen-om-te-beginnen-met- 
trimbos.nl
rivm.nl

vapes
Foto iStock

Wat zijn e-sigaretten (vapes)?
Een e-sigaret is een apparaatje dat damp genereert door een vloeistof te verwarmen. In de damp zit nicotine en vaak ook smaakstoffen. Die laatste zijn per 1 januari 2024 verboden in NederlandEr is een grote verscheidenheid aan modellen van elektronische sigaretten (e-sigaretten, vapes) en e-vloeistoffen op de markt. Dit leidt tot aanzienlijke verschillen in nicotineafgifte en potentiële schadelijkheid. 

vapen
Prof. dr. Frits Franssen, longarts Maastricht UMC+

Vapen is in het begin nog jouw keuze. Maar als je verslaafd bent, heb je niks meer te kiezen. Dan móet je!"

Vapen/roken & gezondheid: wist je dit?

  • Roken is de belangrijkste oorzaak van ziekte en sterfte in Nederland. Bijna 10% van de totale ziektelast komt door roken.
  • Rokers gaan gemiddeld tien(!) jaar eerder dood dan niet-rokers.
  • Roken is de belangrijkste risicofactor voor het krijgen van kanker. Jaarlijks krijgen 19.000 Nederlanders kanker, met name in de longen, mondholte, keel, strottenhoofd en slokdarm, door het roken. 
     
Sluit de enquête