Darmflora (ofwel het darmmicrobioom)

Hoe houd je je darmflora gezond?

In onze darmen vindt een voortdurende strijd plaats tussen goede en slechte bacteriën. Hoe houd je je darmflora gezond? 

In het ideale geval bestaat er in de darmen een evenwicht, waarbij de goede, lichaamseigen bacteriën ons beschermen tegen ziektes veroorzakende micro-organismen (denk bijvoorbeeld aan de beruchte salmonellabacterie, die voor een voedselinfectie zorgt en aan bacteriën die schadelijke stoffen kunnen produceren).

Antibiotica kunnen lijden tot disbalans darmflora

Zolang er voldoende goede bacteriën in de darmflora aanwezig zijn, krijgen de slechte minder kans om zich te ontwikkelen. Het gebruik van antibiotica – die immers niet alleen de ziekmakende bacteriën doden, maar ook de gezonde – zorgt voor een tijdelijke verstoring van het evenwicht in de darmen. Slechte bacteriën grijpen hun kans om de plek van de goede darmbacteriën in het darmslijmvlies in te nemen en klachten zoals diarree te veroorzaken.

Te vaak achter elkaar antibiotica gebruiken, kan leiden tot een permanente disbalans in de darmflora, zeker bij kinderen. Ook stress en ongezonde, vezelarme voeding kunnen de diversiteit en kwantiteit van de darmflora verstoren. Meer over darmproblemen

Hoe houd je je darmflora gezond?

Hoe houd je dan je darmflora gezond? Door gezond te eten! Je doet je goede darmbacteriën geen plezier met veel vet, geraffineerd en dierlijk voedsel, suiker en zout. Zij houden van een vezelrijk dieet met bijvoorbeeld volkorenbrood en groenten als spinazie, broccoli, wortels en witlof. Veel drinken is ook goed en dan het liefst water of thee in plaats van koffie (koffie werkt laxerend) of alcohol (twee glazen wijn hebben al een tijdelijk negatief effect op de samenstelling van het darmslijmvlies!).
Vezelrijke recepten van Gezond Idee

Helpen probiotica?

In de supermarkt zie je vaak drankjes staan die je gezonder zouden maken doordat ze zogenaamde probiotica bevatten: goede darmbacteriën. Een nuttige toevoeging aan het dieet? Dat is nog maar de vraag, aldus specialist maag-, darm- en leverziekten dr. Daisy Jonkers, van het Maastricht UMC+.

"Er zijn veel soorten gunstige bacteriën met allemaal verschillende functies. Die kun je niet zomaar nemen en resultaat verwachten: het is maatwerk. Bij voedingsmiddelen met probiotica is het een kwestie van geluk hebben. Sommige mensen hebben er baat bij, andere niet. Als je vaak ziek bent, zou je zo'n probioticadrankje vier weken kunnen uitproberen om te kijken wat er gebeurt. Door meer te leren over de functies van bepaalde bacteriën in de darm, kunnen er in de toekomst misschien betere producten worden worden ontwikkeld voor specifieke toepassingen." 

Darmflora beter in kaart

Dr. John Penders, moleculair epidemioloog en universitair docent aan de vakgroep Medische Microbiologie van Maastricht UMC+: "Dankzij nieuwe moleculaire technieken kunnen we tegenwoordig bacteriën in kaart brengen waarvan we tot voorheen het bestaan nog niet kenden. Nu we de darmflora van mensen met een ziekte goed kunnen vergelijken met die van mensen die gezond zijn, vinden we allerlei verschillen. Maar ja: worden die veroorzaakt door de ziekte of zijn ze er het gevolg van? Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa is redelijk overtuigend vastgesteld dat de darmflora er een oorzakelijke rol bij speelt. Bij aandoeningen als allergie, overgewicht en diabetes moet dat nog worden bewezen. Dat proberen we te doen door mensen gedurende langere tijd te volgen om te kijken hoe hun darmflora verandert of die veranderingen al optreden voordat de ziekte zich manifesteert en wat de invloed is van de medicijnen die patiënten nemen."

"De ontwikkelingen in mijn vak gaan nu heel hard. We hopen dat we in de toekomst een afwijkende darmflora door middel van voedingsadvies en supplementen met bacteriën dusdanig kunnen beïnvloeden dat mensen geen of minder klachten ontwikkelen. Dat wil echter niet zeggen dat we straks alles via de darmflora kunnen oplossen. Bij sommige ziektes spelen ze een prominentere rol dan bij andere."

Onderzoek naar relatie bacteriesamenstelling en Crohn

Meer weten? 

Vezelrijke recepten voor gezonde darmen