Wagenziekte-tips

Zo ontstaat wagenziekte

Met de auto op weg naar Frankrijk, Italië of lekker in eigen land? Bij zo'n lange rit is het mogelijk dat je wordt overvallen door misselijkheid, zweten of braken. Dat kan je comfortabele reis opeens veranderen in een minder prettige autorit. Veel mensen hebben hier last van, maar opvallend genoeg zelden de bestuurder van de auto zelf. Wagenziekte, wat is het eigenlijk? En hoe is het te voorkomen en verhelpen? Prof.dr. Herman Kingma, hoogleraar Klinische vestibulologie Maastricht UMC+/Universiteit Maastricht, weet raad.

7 Tips om wagenziekte te voorkomen en verhelpen

Bekijk het EditieNL-interview met evenwichtsdeskundige prof.dr. Herman Kingma

Hoe ontstaat wagenziekte eigenlijk?
Deze 'ziekte' heeft alles te maken met ons evenwichtsorgaan en de samenwerking daarvan met onze andere zintuigen, weet prof.dr. Herman Kingma, expert op het gebied van evenwichtsaandoeningen. "Het evenwichtsorgaan is een heel klein orgaantje in je binnenoor dat zeer precies kan voelen waar de zwaartekracht zich bevindt en of je hoofd beweegt. Door samen te werken met verschillende zintuigen, vooral je ogen en de receptoren in je spieren, wordt de balans van je lichaam bewaakt en weet je of je zelf beweegt of dat de omgeving beweegt. Zo val je niet om als je zelf of de omgeving beweegt. In de auto kan de samenwerking tussen dit orgaantje en andere zintuigen spaak lopen. Na vele hobbels, bochten, remmen en gas geven registreert ons evenwichtsorgaan talloze wijzigingen van de plaats van de zwaartekracht. Aangezien de auto en niet jij zelf, jouw lichaam alle kanten op slingert, kunnen je zintuigen moeilijk vaststellen waar deze bewegingen vandaan komen: van wat je ziet of van wat je voelt met je evenwichtsorganen. Dit onbegrip kan leiden tot een oriëntatieprobleem. En dat kan vervolgens de typische verschijnselen van wagenziekte veroorzaken. Een ander bekend voorbeeld van hoe het mis gaat, is als je in een stilstaande trein zit en denkt dat je gaat rijden als er een trein naast je vertrekt. Eigenlijk is wagenziekte dus een misleidende term. Het gaat immers niet om een ziekte, maar om een normale reactie van je lichaam."

Waarom heeft de een veel meer last van wagenziekte dan een ander?
"Het is waarschijnlijk zo dat mensen zonder wagenziekte een minder sterke verbinding hebben tussen hun evenwichtsorgaan en het braakcentrum in hun hersenen. Dit maakt dat het oriëntatieprobleem wel onstaat, maar dat het seintje bij deze mensen naar het braakcentrum minder sterk is. Daardoor zijn de verschijnselen zoals braken vaak minder of zelfs afwezig."

Hoe kan het dat de bestuurder van de auto zelden ergens last van heeft?
"Aangezien de bestuurder van de auto vaak goed kan zien wanneer er een snelheidsverandering, hobbel of bocht gaat komen, komt het oriëntatieprobleem minder snel voor bij bestuurders. De chauffeur bepaalt immers de bewegingen van de auto en is daar op voorbereid. Bijrijders daarentegen zijn hier minder of niet op voorbereid. Dit maakt dat het lichaam hier dan niet alert op kan reageren. Dit kan leiden tot de nadelige effecten van wagenziekte. Een boeiende autorit door de bergen kan voor bijrijders dus snel ongewenste taferelen teweeg brengen."

Bekijk hier het college over wagenziekte van prof.dr. Herman Kingma voor de universiteit van Nederland